Οι περισσότερες συνεργασίες ανάπτυξης λογισμικού δεν αποτυγχάνουν επειδή ο κώδικας ήταν κακός. Αποτυγχάνουν επειδή δεν συμφωνήθηκε από την αρχή τι σημαίνει «έτοιμο», ποιος έχει τα δικαιώματα και τι γίνεται όταν κάτι πάει λάθος. Οι παρακάτω ερωτήσεις κοστίζουν δέκα λεπτά σε μια συνάντηση και σας γλιτώνουν μήνες.
Ερώτηση 1: Σε ποιον ανήκει ο κώδικας και πού φυλάσσεται;
Η απάντηση πρέπει να είναι «σε εσάς» και να αποτυπώνεται γραπτά στη σύμβαση, μαζί με το πού βρίσκεται το repository και ποιος έχει πρόσβαση. Αν ο κώδικας ζει αποκλειστικά στον υπολογιστή ή στον λογαριασμό του αναδόχου, δεν έχετε έργο — έχετε εξάρτηση.
Ζητήστε πρόσβαση για ανάγνωση στο repository από την πρώτη εβδομάδα, όχι στην παράδοση. Αν υπάρχει δυσκολία σε αυτό το αίτημα, είναι η πιο φθηνή προειδοποίηση που θα λάβετε.
Ερώτηση 2: Τι ακριβώς σημαίνει «ολοκληρωμένο»;
Το «τελειώσαμε» χωρίς ορισμό είναι η βασική αιτία διαφωνιών. Ζητήστε κριτήρια αποδοχής ανά παραδοτέο: ποιες ενέργειες πρέπει να δουλεύουν, με ποια δεδομένα ελέγχονται και ποιος επιβεβαιώνει το αποτέλεσμα.
Ένα καλό σημάδι είναι όταν ο συνεργάτης προτείνει μόνος του κριτήρια αποδοχής πριν του τα ζητήσετε — σημαίνει ότι έχει περάσει από παραλαβές έργων και δεν φοβάται τη μέτρηση.
Ερώτηση 3: Πώς θα βλέπω πρόοδο ενδιάμεσα;
Ένα έργο που εμφανίζεται μόνο στο τέλος είναι ρίσκο. Θα πρέπει να υπάρχει περιβάλλον δοκιμών όπου βλέπετε λειτουργικές εκδόσεις σε τακτά διαστήματα και δίνετε feedback όσο υπάρχει χρόνος να αξιοποιηθεί.
Προσοχή στη διαφορά: παρουσίαση στιγμιότυπων σχεδίασης δεν είναι πρόοδος υλοποίησης. Ζητήστε να πατήσετε κουμπιά μόνος σας.
Ερώτηση 4: Ποιος πραγματικά θα γράψει τον κώδικα;
Συχνά η συνάντηση γίνεται με έναν έμπειρο άνθρωπο και η υλοποίηση ανατίθεται σε άλλον, χωρίς επίβλεψη. Δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα — η ανάθεση σε ομάδα είναι φυσιολογική — αλλά πρέπει να γνωρίζετε ποιος έχει την τεχνική ευθύνη και πόσο εμπλέκεται.
Ρωτήστε ονομαστικά ποιος θα είναι ο υπεύθυνος μηχανικός και τι γίνεται αν φύγει από το έργο στη μέση.
Ερώτηση 5: Τι γίνεται με τα δεδομένα και τα αντίγραφα ασφαλείας;
Ζητήστε συγκεκριμένη απάντηση σε τρία σημεία: πόσο συχνά κρατούνται αντίγραφα, πόσο πίσω μπορείτε να επιστρέψετε και πότε δοκιμάστηκε τελευταία επαναφορά. Το τρίτο ξεχωρίζει τους σοβαρούς — ένα αντίγραφο που δεν έχει δοκιμαστεί σε επαναφορά είναι υπόθεση, όχι ασφάλεια.
Αν το σύστημα επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, ρωτήστε επίσης πού αποθηκεύονται γεωγραφικά και ποιος έχει πρόσβαση.
Ερώτηση 6: Πώς τιμολογούνται οι αλλαγές;
Οι απαιτήσεις αλλάζουν σε κάθε έργο — αυτό είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παράπτωμα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει προβλέψιμη διαδικασία: γραπτή εκτίμηση της αλλαγής, έγκριση από εσάς, μετά υλοποίηση.
Αποφύγετε και τα δύο άκρα: τον ανάδοχο που χρεώνει κάθε διευκρίνιση, αλλά και εκείνον που λέει «ναι σε όλα» χωρίς εκτίμηση, γιατί το κόστος θα εμφανιστεί αργότερα ως καθυστέρηση ή ως κακή ποιότητα.
Ερώτηση 7: Τι συμβαίνει την επόμενη μέρα της παράδοσης;
Ζητήστε να δείτε γραπτά τι καλύπτει η υποστήριξη, σε τι χρόνο απαντά ο ανάδοχος και τι θεωρείται σφάλμα υλοποίησης έναντι νέας απαίτησης. Επίσης: ποια είναι η διαδικασία αν θέλετε να συνεχίσετε με άλλη ομάδα.
Ένας συνεργάτης που έχει σκεφτεί καθαρά την αποχώρησή του από το έργο είναι συνήθως εκείνος με τον οποίο θα θέλετε να μείνετε.
Το μοτίβο πίσω από τις επτά ερωτήσεις
Δεν αναζητούμε την τεχνικά «σωστή» απάντηση σε κάθε ερώτηση. Αναζητούμε αν ο συνομιλητής έχει σκεφτεί το ερώτημα πριν του τεθεί. Ένας συνεργάτης που απαντά συγκεκριμένα, παραδέχεται τα όρια του και βάζει τα πράγματα γραπτά είναι σχεδόν πάντα καλύτερη επιλογή από εκείνον που συμφωνεί με όλα.